مقالات

اثرات سهمگین حریق در صورت عدم کنترل

مقایسه کامل خاموش کننده آتش نشانی پودری ABC و BC

خاموش کننده آتش نشانی اولین سد در برابر جلوگیری از گسترش آتش در هنگام وقوع حریق هستند. هرگونه عدم کارکرد صحیح خاموش کننده آتش نشانی ممکن است منجر به حوادث جبران ناپذیر بعدی شود. پس کیفیت این ابزار حساس بسیار مهم بوده و باید در انتخاب خاموش کننده مناسب دقت بسیاری به خرج داد. هیچوقت دوست نداریم در لحظه وقوع آتش سوزی با یک کپسول آتش نشانی معیوب و بی‌کیفیت مواجه شویم. 

در این مطلب به بررسی ویژگی خاموش کننده‌های پودری ABC و BC می پردازیم و شباهت‌ها و تفاوت‌های آنها را می شناسیم. در ادامه همراه ما باشید.


انواع پودر خاموش کننده آتش نشانی برای کلاس حریق BC

پودرهای کپسول آتش نشانی BC معمولا از دو متریال تولید می‌شوند. بی‌کربنات سدیم و بی‌کربنات پتاسیم. هر دو دارای ساختار بلوری بوده و برای استفاده به عنوان ماده موثر خاموش کننده آتش نشانی به شکل پودر تولید می‌گردند. هردو غیرسمی بوده و سازگار با محیط زیست هستند.

البته قدرت خاموش کنندگی بی‌کربنات پتاسیم، براساس NFPA10 بیشتر از بی‌کربنات سدیم است. همچنین بی‌کربنات سدیم بازگشت حریق بیشتری نسبت به بی‌کربنات پتاسیم دارد. نقطه ضعف دیگر این دو متریال تخریب تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی پس از اطفای حریق با خاموش کننده آتش نشانی است.

با وجودیکه بی‌کربنات پتاسیم قیمت بالاتری دارد، اما به سبب قدرت ضعیف خاموش کنندگی، استفاده از بی‌کربنات سدیم در بیشتر نقاط دنیا، جنبه آموزشی یافته است.

                                                                      


پودر خاموش کننده آتش نشانی چندمنظوره ABC

به منظور اطفای حریق‌های کلاس A ، B و C از پودر مونو آمونیوم فسفات استفاده می‌شود. این متریال جذب رطوبت پایین‌تری نسبت به بی کربنات سدیم و پتاسیم دارد. همچنین استفاده از افزودنی ( بعنوان مثال سیلیکون‌های روغنی در پودرهای باکیفیت)، مقاومت به کلوخگی بالایی به پودر مونو آمونیوم فسفات بخشیده است.

البته نقطه ضعف آسیب به تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی بعد از اطفای حریق، برای پودرهای ABC نیز همچنان برقرار است. اما با توجه به جامعیت اثربخشی این پودرها، به پودرهای چندمنظوره شهرت یافته و هم در اماکن مسکونی و شهری و هم در مجموعه های صنعتی بیشترین کاربرد را یافته اند.

پودر خاموش کننده مونو آمونیوم فسفات در دمای 180 تا 200 درجه سانتیگراد ذوب شده و با شکستن واکنش‌های زنجیره‌ای حریق و خفه کردن و سرد کردن آن، آتش سوزی را اطفا می‌کند. این پودر با ذوب شدن، سطح حریق را پوشانده و به آن می‌چسبد. اما در پایان، لایه‌ای از خاموش کننده ذوب شده که با سرد شدن سخت می‌شود، باقی می‌گذارد.

پودر آتش نشانی ABC تا بیش از 5000 ولت براساس استاندارد، نارسانایی الکتریکی دارد. این مهم موجب می شود در لحظات اولیه حریق که جریان برق ساختمان قطع نشده و امکان استفاده از آب وجود ندارد، به وسیله خاموش کننده های حاوی پودر، از گسترش آتش جلوگیری نمود.

این پودر هم همانند پودرهای بی کربنات سدیم و پتاسیم، غیر سمی و سازگار با محیط زیست بوده و بیشترین قدرت خاموش کنندگی برای همه کلاس‌های آتش را دارد.

مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره 3434، حداقل خلوص پودر مونو آمونیوم فسفات برای خاموش کننده‌های ABC می بایست70% باشد. البته برای مصارف صنعتی قابلیت تهیه با خلوص‌های بالاتر نیز وجود دارد.

                                          


مقایسه پودرهای BC و ABC

1.قدرت خاموش کنندگی

خاموش‌کننده‌های ABC با پودر مونو آمونیوم فسفات قطعا قدرت خاموش کنندگی بسیار بالاتری دارند و کلاس‌های حریق بیشتری را پوشش می‌دهند. شما با تهیه یک خاموش کننده ABC با قدرت خاموش کنندگی بالا به جای خاموش کننده BC می‌توانید کلاس حریق A (آتش سوزی مواد جامد مانند چوب، پارچه و...) را نیز اطفا کنید.
مطابق با استاندارد NFPA10 ، بند C.3.6.4 ، استفاده از پتاسیم بی‌کربنات به دلیل داشتن قدرت خاموش کنندگی بسیار بیشتر نسبت به سدیم بی کربنات، توصیه می‌گردد؛ اما ریت (درجه بندی خاموش کنندگی) مونو فسفات، کلاس A را نیز در برگرفته و در کل بالاتر است.

2.قدرت نفوذ و بازگشت آتش بعد از اطفا

اغلب بعد از اطفای حریق توسط خاموش کننده‌های پودری، حریق دوباره شعله ور شده و بازمی‌گردد. برای غلبه بر این مشکل یک راه خوب، استفاده از خاموش کننده‌های ABC به جای BC است. از بین پودرهای خاموش کننده BC نیز، بی‌کربنات پتاسیم کمتر از بی‌کربنات سدیم، مشکل بازگشت حریق دارد.

3.جذب رطوبت و مشکل کلوخگی

کلوخگی یکی از مشکلات رایج پودرهای خاموش کننده آتش نشانی است. در این حالت ذرات پودر خاموش کننده با جذب رطوبت، به همدیگر چسبیده و به حالت توده‌ای یا اصطلاحا کلوخه در میایند. مطابق استاندارد ملی ایران به شما 3434 –پودرهای خاموش کننده آتش- پودرهای خاموش کننده نوع BC (بیکربنات سدیم و بیکربنات پتاسیم) با توجه به قدرت جذب رطوبت 2 برابری نسبت به پودرهای ABC، قابلیت کلوخگی بالاتری دارند.

همچنین تمام خاموش کننده‌های پودری از نوع dry chemical با کیفیت، دارای افزودنی‌هایی هستند که سازوکاری جهت جلوگیری از مشکل کلوخگی به شمار می‌رود. البته استاندارد ملی 3434 ، آزمون کلوخگی براساس نفوذ سوزن را برای هر سه متریال پودر خاموش کننده و حد مجاز آن را یکسان در نظر گرفته است. بعنوان مثال استفاده از روغن سیلیکون (Silicon Oil) بعنوان بهترین روش کاهش جذب رطوبت و مقاومت به کلوخگی، از مزیت های کپسول آتش نشانی آریاکوپلینگ است.

4.دمای ذوب پودرهای خاموش کننده

مونو آمونیوم فسفات که به عنوان ماده اصلی پودر خاموش کننده ABC کاربرد دارد، در مجاورت گرما در دمای 180 تا 200 درجه سانتیگراد ذوب شده و سطح محل پاشش را می‌پوشاند. این در حالی است که ذوب شدن سدیم بی کربنات در 270 درجه و پتاسیم بی کربنات در 100 درجه سانتیگراد، تغییری در مکانیزم خاموش کنندگی بویژه در کلاس A به وجود نمی آورند.

5.روش خاموش کردن آتش

خاموش کننده‌های پودری پس از تخلیه بر روی محل در حال سوختن می‌چسبند. این مکانیزم باعث قطع واکنش‌های زنجیره‌ای، سرد کردن حریق و در نهایت اطفای آن خواهد شد. علاوه بر این، بی کربنات‌ سدیم و بی کربنات پتاسیم هنگام حرارت دیدن، وارد یک واکنش تجزیه گرماگیر شده و کربن دی اکسید، آزاد می‌کنند. کربن دی اکسید آزاد شده نیز به نوبه خود کمی باعث اثر خاموش کنندگی می‌شود.

پودرهای خاموش کننده ABC (مونو فسفات آمونیوم) بعد از ذوب شدن و اطفای حریق، با پایین آمدن دما سخت شده و کاملا سطح محل حریق را می‌پوشانند. مکانیزم اثر این پودر در مواجهه با آتش نوع B و C، قطع اکسیژن و واکنشهای زنجیره ای شیمیایی است.

6.رسانایی الکتریکی

استاندارد ملی 3434، حد رسانایی الکتریکی برای خاموش کننده‌های پودری را 5 کیلوولت در نظر می‌گیرد. ویژگی نارسانایی الکتریکی برای خاموش کننده‌های پودری الزامی است. تولیدکنندگان پودرهای باکیفیت در دنیا، به منظور اطمینان از عدم برق گرفتگی در حین عملیات اطفاء، این میزان نارسانایی را بسیار بالاتر برده اند.

7.مشکل خوردگی

خوردگی بدنه خاموش کننده ناشی از اثر ماده خاموش کننده در داخل آن که برای خاموش کننده‌های برپایه آب و گاز یا هر ماده خاموش کننده خورنده دیگر مطرح می‌شود، یکی از مشکلات مهم در این زمینه است. در این حالت برای جلوگیری از خوردگی بدنه خاموش کننده آتش نشانی از پوششی داخلی یا از ورق‌های استنلس استیل برای ساخت بدنه خاموش کننده استفاده می‌کنند.

خاموش کننده آتش نشانی ABC چند منظوره آریا کوپلینگ

خاموش کننده‌ها نقش مهمی در کنترل آتش در مراحل اولیه آن دارند. خط تولید خاموش کننده‌ها باید به طور مرتب تحت الزمات استانداردهای معتبر مورد بازرسی، نمونه‌گیری و آزمون قرار گیرد تا در بدترین شرایط کاری مورد تایید باشد.

خاموش کننده‌های تولیدی مجموعه آریا کوپلینگ تحت استانداردهای بین المللی NFPA10 و BS EN3 و استاندارد ملی ایران ساخته می‌شوند. خاموش کننده آریا کوپلینگ، در رنج دمایی 30- تا 60 درجه سانتیگراد (همه نقاط کشورمان) قابل استفاده بوده و آزمون‌های خوردگی، نشتی طولانی مدت و فشارهای ترکیدگی (تا 85 BAR) را گذرانده است.

آریا کوپلینگ با افتخار اقدام به تولید خاموش کننده‌های با بالاترین کیفیت متریال بدنه و پودر تحت الزامات و استانداردهای بین المللی می‌کند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد کپسول آتش نشانی آریا کوپلینگ به صفحه محصول مراجعه فرمایید؛ یا هم اکنون مستقیما با ما تماس بگیرید.

 

پیشنهاد برای مطالعه بیشتر

آشنایی با انواع گروه حریق

عوامل آتش سوزی در خانه‌های مسکونی و راه‌های پیشگیری از حادثه